maandag 26 april 2010

Ik trap er niet in

Zaterdag zat ik tv te kijken (ja, ook ik kijk wel eens tv :-)) en toen zag ik ineens iets geks in een reclameblok. Dat wil ik toch even delen.

Zoals je misschien weet, is 'calorieen' een meeteenheid voor energie. Zoals je afstand in meters of kilometers kunt uitdrukken, kun je energie in calorieen uitdrukken (of in joules, maar bij eten doet nog steeds bijna niemand dat). Maar reclamemakers doen net alsof dat niet zo is! Ze doen alsof energie goed is en calorieen fout. Kijk maar:

"Mars geeft je energie."
"Crystal Clear bevat vrijwel geen calorieen."

Calorieen ZIJN energie. Maar als je de woorden omdraait, denk ik niet dat de reclame nog werkt:

"Mars bevat calorieen."
"Van Crystal Clear krijg je geen energie."

En even voor de duidelijkheid: deze zinnen zijn waar.

Dit vreemde verschijnsel laat zien dat we met zijn allen graag meer energie willen en minder calorieen binnen willen krijgen. De mensen die bij mij en mijn collega's komen voor advies, hebben vrijwel allemaal problemen met hun energie of met hun gewicht. Heel vaak zelfs allebei.

Een advies als dit ook voor jou geldt: denk even niet meer aan teveel calorieen of te weinig energie. Ga eens terug naar de basis: wat heb jij elke dag nodig? En krijg je dat wel? Anders blijf je vechten tegen jezelf en je lichaam.

Oh ja: en reclames zijn dus niet bedoeld als objectieve informatie, maar om je iets te verkopen. Niets mis mee, maar blijf logisch nadenken!

www.wegmetdeweegschaal.nl

donderdag 22 april 2010

Even wachten

Mensen denken nogal eens: "Als ik eerst maar..., dan... ." Bijvoorbeeld:
"Als ik eerst maar meer geld heb, kan ik leuke dingen gaan doen."
"Als ik eerst maar slank ben, wordt mijn leven leuk."
"Als ik eerst maar deze drukke weken doorkom, krijg ik daarna vakantie."
"Als ik eerst maar een partner vind, word ik gelukkig."
"Als ik eerst maar een ander huis heb, krijg ik mijn leven op orde."

Er is niets mis met uitkijken naar iets. Of streven naar iets. Maar wel jammer als je tot die tijd gaat wachten met je goed voelen. Waarschijnlijk is er altijd wel weer iets wat je eerst nodig hebt voordat het 'goed' is. Dus kun je wachten tot je een ons weegt. Terwijl je elke dag weer een mooie, frisse dag tot je beschikking krijgt om iets moois mee te doen.

Er kunnen verschillende redenen zijn om als uitgangspunt te nemen dat je nu niet gelukkig (genoeg) bent of niet goed (genoeg). Een ervan is dat je kunt denken dat dat een stok achter de deur is om dingen te verbeteren. Als je jezelf goed genoeg vindt, kom je niet meer in beweging, toch?

Mis! Als je terugdenkt aan je meest levendige en productieve momenten, waren dat de momenten dat je lekker in je vel zat. Jezelf goed genoeg vinden, geeft zelfvertrouwen. Dat is een goede basis om goeie dingen te doen.

Niet meer wachten dus, op dat levensgeluk! Gewoon meteen mee beginnen.

Wat ik trouwens wel grappig vind, is dat zoveel mensen vrijwillig gaan zitten wachten op zulke belangrijke dingen. Terwijl ze er een hekel aan hebben als ze gedwongen moeten wachten. In een wachtkamer bijvoorbeeld, in de file of in de rij in de winkel.

Dat kan een gemiste kans zijn, vooral op een drukke dag. Het wachtmoment is namelijk pure tijd voor jezelf. Je hoeft even niets te doen, kunt even rustig staan of zitten. Even voelen hoe het eigenlijk met je gaat. Indrukken laten bezinken, je gedachten de vrije loop laten. Allemaal dingen waar je misschien te weinig aan toekomt.

Lekker genieten van het wachten dus, zo vaak je kan!

dinsdag 20 april 2010

Of ik ook een mening heb

Vroeger, toen Sonja Bakker nog de nieuwste hype was, vroegen mensen om mij heen: kun je niet iets DOEN? Zeg iets, laat van je horen, leg mensen uit dat ze niet moeten sonjabakkeren! De mensen die dat vroegen, hadden zelf het dieet al geprobeerd en waren daarmee in de problemen gekomen. Of ze wilden om beroepsmatige of persoonlijke redenen voorkomen dat andere mensen in de problemen kwamen.

Ik heb daar toen over nagedacht. En ben rustig verder gegaan met wat ik al deed, zonder de noodklok te luiden. Waarom? Omdat er twee groepen mensen waren. De mensen die razend enthousiast waren over het sonjabakkeren, omdat ze er een kilo per week mee verloren. Die mensen wilden helemaal niet van mij horen dat ze ermee op moesten houden. En de mensen die er niets voor voelden om te sonjabakkeren. Die hoefde ik dus nergens van te overtuigen.

En nu is er dokter Frank en vragen mensen wat ik daar nou van vind. Sowieso zijn eiwitrijke dieten weer helemaal 'in'. Net als een tijdje geleden, toen Montignac en Atkins grote hypes waren. Voor de liefhebbers wat achtergrondinformatie.

De eiwitdieten (met of zonder poeders) hebben over het algemeen twee kenmerken: ze zijn eiwitrijk en koolhydraatarm. Het voordeel van eiwitrijk is dat eiwitten je een verzadigd gevoel geven. Het voordeel van koolhydraatarm is dat mensen met een 'suikerverslaving' die ontwennen, waardoor ze minder eet- en snaaineigingen kunnen krijgen.

Voor sommige mensen is zo'n dieet een goede manier om een goed eetritme te vinden. Zij zijn gevoelig voor koolhydraten en geneigd om daardoor meer te eten. Hun lichaam raakt door koolhydraten sneller ontregeld. Aan de andere kant lijken er mensen te zijn die zich niet goed voelen bij een eiwitrijk dieet. Het is hard werken voor je nieren. En je gaat naar ammoniak ruiken. :-)

En dan heb je ook nog de adviezen dat je dierlijk eiwit moet beperken omdat de aardbol de vraag naar zoveel dierlijke producten niet aankan. Als je dan toch alle benodigde aminozuren wilt binnenkrijgen, zou je regelmatig granen en peulvruchten kunnen combineren, maar wij hebben geen cultuur van bonen eten bij de lunch. Bovendien mogen de peulvruchten en granen niet van dokter Frank, want daar zitten koolhydraten in.

Enfin. Omdat er altijd voors en tegens zijn bij elk dieetadvies, omdat elk mens verschillende voorkeuren heeft en omdat een verbod (dus ook een verbod op koolhydraten) er meestal voor zorgt dat mensen hun dieet niet volhouden, werk ik liever 'dieetvrij'. Ik hou van oefeningen en opdrachten waarmee je kunt leren welke behoeftes je hebt en hoe je die kunt vervullen. Zo krijgt iedereen zijn eigen oplossing. Sommigen kiezen er dan voor om minder koolhydraten te gaan eten, anderen voelen zich prima met twee of drie keer per dag brood eten.

En wat dokter Frank betreft: als zijn dieet werkt, merken we vanzelf dat we in Nederland gemiddeld een stuk slanker en gezonder worden. Als het niet werkt, verdwijnt de hype vanzelf weer. Of ik er nou iets van zeg of niet.

P.S. Ik heb dan wel weer moeten grinniken om dit artikel (en het artikel van Peter van Zon dat je daar kunt vinden)

www.wegmetdeweegschaal.nl

vrijdag 16 april 2010

Afvallen na je vijftigste

Plusonline en Valtaf hebben een onderzoek gedaan, waaruit blijkt dat 94% van de 55-plussers wil afvallen. Maar het lijkt ze wel moeilijk, want ze hebben het idee dat hun stofwisseling trager is geworden met de jaren.

Daar heb ik goed nieuws en slecht nieuws over. Om maar met het slechte nieuws te beginnen: bij de meeste mensen wordt de stofwisseling inderdaad steeds trager vanaf een leeftijd van dertig, vijfendertig jaar. Heel vroeger werden we namelijk niet zo oud. En dan was 30/35 zo ongeveer de leeftijd dat je kleinkinderen kreeg. Je kinderen namen het meeste fysieke werk over.

Het menselijk lichaam probeert alles zo efficient mogelijk te doen. Dus een lichaam dat de levensfase bereikt waarbij minder zware inspanningen horen, gaat minder investeren in spieren en uithoudingsvermogen. Het gaat rustig aan doen. Inderdaad, de stofwisseling vertraagt.

Tot zover het slechte nieuws. Het goede nieuws is, dat je lichaam in deze situatie ook minder eten nodig heeft. Het vraagt dus ook om minder eten: je krijgt minder vaak honger en hebt aan kleinere porties genoeg. Dat mensen vanaf hun dertigste vaak zwaarder worden, komt dus niet omdat hun lichaam de mist ingaat. Het komt omdat ze de signalen van hun lichaam niet opmerken, of er niet op reageren.

Er zijn allerlei dingen die je kunt doen om na je dertigste, veertigste, vijftigste of zestigste slank en fit te blijven en lekker in je vel te zitten. Tenminste, als je bereid bent om er discipline voor op te brengen. Die hoef je niet te gebruiken om honger te lijden of jezelf af te beulen. Het draait om goed voor jezelf zorgen, bijvoorbeeld door voldoende te slapen, voldoende water te drinken, dagelijks te bewegen om je spieren in conditie te houden, iets goeds te eten als je honger hebt en te stoppen als je genoeg hebt. En als je geen honger hebt maar wel wilt (door)eten, goed op te letten wat je echte behoefte is en hoe je die kunt vervullen.

Hier zitten pittige leerprocessen bij. Gelukkig zijn het processen die je meer plezier en diepgang opleveren in je leven. En naarmate je ouder wordt, nemen je wijsheid in inzicht toe. Wie weet heb je zelfs meer tijd voor je persoonlijke ontwikkeling. Daar ligt een mooie kans.

www.wegmetdeweegschaal.nl

dinsdag 13 april 2010

Laat het alsjeblieft (niet) aan mij liggen

Het is niet leuk als iets aan jou ligt. Als er iets niet goed gaat en jij bent degenen die het moet oplossen. Als dat betekent dat je dingen moet doen die je niet kent. Die je eng vindt, omdat je niet weet wat de gevolgen zijn. Zodat je geen grip voelt. De grip die je wel voelt als je je oude vertrouwde gedrag aanhoudt. Dat niet blijkt te werken. Het is niet leuk als alles erop wijst dat je iets moet veranderen.

Het is fijn als iets aan jou ligt. Als er iets niet goed gaat en jij kunt zelf iets doen om het op te lossen. Als je nieuwe dingen durft te proberen, ook al weet je de uitkomst niet. Als je ontdekt dat je meer mogelijkheden en talenten had dan je eerst dacht. Als je de moeilijkheden overwint, je discipline inzet om je nieuwe gedrag te oefenen. Je angsten opzij weet te zetten. Ontdekt dat het anders zit dan je dacht en dat het wél kan. Als je ontdekt dat je iets in positieve zin hebt weten te veranderen. En je leven een stukje beter hebt gemaakt.

Laten we hopen dat het aan jou ligt. En niet aan het lot, de wereld of andere mensen. Wat zou dat geweldig zijn! Moeilijk, en geweldig.

zondag 11 april 2010

Niks ´elk pondje gaat door het mondje´

Misschien is het soms nodig om mensen eraan te herinneren dat eten ergens blijft als je het opeet. Dat je lichaam het eten uit elkaar haalt en alle stofjes gebruikt of bewaart (behalve gif en afvalstoffen). Maar toch vind ik het een stom gezegde: 'Elk pondje gaat door het mondje'. Het suggereert dat mensen aankomen omdat ze teveel eten en dat dat altijd op dezelfde manier gebeurt. En dat klopt niet.

Zo kan het gebeuren dat twee mensen hetzelfde eten en dat de een dan aankomt in gewicht en de ander afvalt. Ook als die mensen even lang en even zwaar zijn en van hetzelfde geslacht. Als je bijvoorbeeld een andere stofwisseling hebt dan een ander of een ander activiteitenpatroon, ontstaan er meer of minder pondjes. Terwijl je hetzelfde in je mondje stopt.

'Elk pondje gaat door het mondje' lijkt ook de suggestie te doen dat het goed is om minder te eten, vooral als je te zwaar bent. Er zijn heel, heel veel mensen die elke dag proberen om weinig te eten in de hoop dat ze daar slank van zullen worden. Want als er niets door je mondje gaat, krijg je geen pondjes, toch? En dan moet je lichaam wel vet gaan afbreken, toch?

Het is al een tijdje bekend dat weinig eten vaak averechts werkt. Je lichaam raakt ervan in de stress en gaat minder verbranden. Dat maakt de lijner trager, somberder en minder fit. En het afvallen gaat niet volgens plan. Als je lichaam eindelijk zijn zin krijgt en jou weer aan het eten krijgt, kom je vervolgens heel hard weer aan.

Zojuist is weer een onderzoek gepubliceerd dat het rampzalige effect van lijnen verder laat zien. In California is aangetoond dat het lichaam meer cortisol gaat aanmaken als je gaat lijnen. Cortisol is een stresshormoon. Logisch dat je lichaam dat gaat aanmaken bij hongersnood. Maar wel heel vervelend, want cortisol zorgt dat er meer vet wordt opgeslagen in je buikholte. En laat dat nou de laatste plek zijn waar je vet wilt opslaan, want buikvet verhoogt je kans op allerlei ziektes.

Los daarvan ga je je dus gestrest voelen als je lijnt. Vandaar dat vrijwel niemand het volhoudt. Bij chronische stress krijg je namelijk zin in eten.

Niet doen dus, lijnen! Wel doen: genoeg slapen, genoeg ontspannen, genoeg water drinken, lekker blijven bewegen en iets goeds eten als je honger hebt. Het hoeft niet in een keer goed, maar elk stapje helpt. Zowel om je goed te voelen, als om een goed gewicht te krijgen.

www.wegmetdeweegschaal.nl

zondag 4 april 2010

Je lichaam stress bezorgen door te eten

Nou heb ik toch altijd gedacht dat gevarieerd eten belangrijk was, omdat je dan allerlei verschillende voedingsstoffen binnen kreeg. Lees ik net een hele andere uitleg van professor Michael Mueller van Wageningen Universiteit. Hij zegt dat die variatie helpt om je lichaam stress te bezorgen en dat dat goed is.

Dat klinkt vreemd, maar zijn uitleg is wel interessant. Eerst wat basiskennis, voor ik er meer over vertel. Als je lichaam meer energie binnenkrijgt dan het kan verbruiken, slaat het die energie op in de vorm van vet. Dat vet komt onder je huid te zitten, maar ook rondom je organen zoals je lever. Die vetcellen zijn gevoelig voor ontstekingen. Hierdoor kunnen je organen beschadigd raken of slechter gaan functioneren. Via je bloed verspreidt het ontstekingseffect zich door je lichaam.

De chronische ontsteking in het lichaam zou een belangrijke verklaring kunnen zijn voor het grotere risico dat mensen met overgewicht hebben op onder andere kanker, hart- en vaatziekten en diabetes. Hier wordt veel onderzoek naar gedaan.

Er is ook goed nieuws, en daarmee komen we bij professor Mueller. Hij benadrukt dat een mensenlichaam zich heel goed kan aanpassen en heel veel problemen zelf kan oplossen. Als je je lichaam regelmatig 'uitdaagt', wordt het getraind om nieuwe problemen aan te kunnen. Zo'n uitdaging voor je lichaam is bijvoorbeeld om het steeds ander eten te geven. Daarmee bezorg je het een klein beetje stress, maar wel hanteerbare stress. Het gevolg is dat het grotere stress beter aankan. Bijvoorbeeld een keer heel vet eten.

Als ik zit te eten, vind ik de gedachte 'ik bezorg mijn lichaam nu stress' niet zo rustgevend. Maar 'ik train mijn lichaam om alles aan te kunnen' weer wel. En daarnaast blijven de andere argumenten om gevarieerd te eten ook overeind: daarmee maak je de kans groter dat je lichaam alles binnenkrijgt wat het nodig heeft. En je proeft nog eens iets nieuws.

www.wegmetdeweegschaal.nl

Groeiend probleem: lunchwandelen

(bericht oorspronkelijk van 2 april 2010)

Ik weet niet of het al in het woordenboek staat, maar de term heeft een plekje gekregen in nationale campagnes: lunchwandelen. Het houdt in dat je tijdens je lunchpauze een half uur stevig gaat wandelen, bijvoorbeeld met collega's. Met je zakje brood in de hand.

Vanaf het begin heb ik moeite gehad om lunchwandelen te promoten. En dat vind ik jammer, want ik zie graag dat mensen lekker naar buiten gaan om een stuk te lopen, zeker als ze de rest van de dag achter hun bureau zitten. Maarrr...

Ik wil niet eten terwijl ik stevig doorloop. Dat is namelijk de bedoeling, een stevige wandeling. Anders 'telt' het niet voor de beweegnorm. Maar stevig lopen houdt in, dat lopen de hoofdzaak wordt en al het andere bijzaak. Bij lunchwandelen moet ik dus zonder aandacht eten en dat vind ik niks. Ik hou van eten. Ik doe het maar een paar keer per dag en daar maak ik graag iets van mee.

Als ik wel met aandacht probeer te eten tijdens het lopen, vergeet ik door te lopen. Daar zorgt het lichaam voor: het kan niet volop bezig zijn met bewegen (sympatisch zenuwstelsel) en tegelijkertijd goed bezig zijn met eten en verteren (parasympatisch zenuwstelsel).

Ik heb ook wel een oplossing in de aanbieding: verleg de eettijden. Mensen hebben meestal om de 3-4 uur honger, dus als je om 07.30 uur hebt ontbeten, zijn 11.00 uur en 14.30 uur veel betere eettijden dan 12.30 uur. Kun je om 18.00 of 19.00 uur gewoon weer avondeten. Zijn we meteen af van alle koeken tussendoor en het gesnaai aan het eind van de middag, omdat iedereen gewoon normaal eten krijgt van zichzelf als hij honger heeft.

De middagpauze rond 12.30 uur kun je dan inderdaad gebruiken voor een frisse, stevige wandeling.

Teveel pauzes? Moet je eens zien hoe productief mensen worden in de tussenliggende tijden als ze fatsoenlijk eten krijgen als ze honger hebben en hun hersenen even laten herstellen tijdens het lopen!

Tv kijken is soms niet handig

(tekst oorspronkelijk van 1 april 2010)

Vandaag lanceer ik een nieuwe website: www.evengeentv.nl. Ben ik een tv-hater? Nee, zeker niet! Maar (veel) tv kijken kan mensen in problemen brengen. Vooral de mensen die overdag veel achter een computer of beeldscherm zitten en bijna elke avond tv kijken.

Het punt is namelijk, dat ze moe worden van het achter de computer zitten en dat ze de tv aanzetten om even niets te hoeven doen en te kunnen ontspannen. Maar als je erover nadenkt: je hebt al de hele dag voor een beeldscherm gezeten. En de clou van ontspanning is dat je iets anders doet dan daarvoor. Daardoor kunnen de delen van jou die zich de hele tijd hebben ingespannen, even tot rust komen. Heel logisch, maar iets wat mensen toch vaak niet bedenken.

Heb je al genoeg 'beeldscherm' gehad op een dag, dan zal de tv je waarschijnlijk geen echte ontspanning bieden. Of dat klopt, kun je zelf toetsen. Na iets ontspannends hoor je je namelijk prettig, rustig en verkwikt te voelen. Als je je zo voelt als je de tv uitzet, was het een goede keuze. Zo niet, heb je dan je doel wel bereikt? En wat voor impact gaat het hebben op de volgende dag als je jezelf versuft en ongeinspireerd naar je bed sleept?

Wie vaak tv kijkt en behoefte krijgt aan andere activiteiten om zich beter te ontspannen, zal even moeten wennen. Mensen zijn gewoontedieren. En als je eenmaal in de 'beeldschermmodus' staat, kun je een sterke neiging hebben om steeds weer een beeldscherm op te zoeken. Vandaar een nieuwe site met tips:
www.evengeentv.nl

Ik zet er regelmatig nieuwe suggesties op en waarschuw via Twitter als de site ververst is. Heb je ook een leuke tip, geef dan een krabbel of een tweet @volgmeijke!

Honger kunnen voelen

(oorspronkelijk geschreven op 27 maart)

Gisteren had ik een leuk gesprek met Maartje Punt van de Nederlandse Obesitas Kliniek. Ze schrijft voor haar opleiding psychologie een scriptie en wilde graag met mij praten over verzadiging. En vooral over de vraag: wat kun je doen als iemand niet voelt wanneer hij genoeg gegeten heeft?

Waar we op uit kwamen, is dat je eerst kunt kijken wat wel lukt en wat niet.
1. Kun je dingen voelen in je lichaam en in je buik?
2. Weet je hoe honger voelt? Kun je honger en andere behoeftes uit elkaar houden?
3. Zo ja, als je honger hebt, merk je die dan ook op?
4. En als je merkt dat je honger hebt, zorg je dan ook dat je iets te eten krijgt?

Als je weet tot waar je komt, weet je ook waarmee je het beste aan de slag kunt gaan. Lukt alleen het laatste niet, dan moeten we misschien uitleggen waarom het belangrijk is om te eten als je honger hebt. Daar heb ik het vandaag nog over gehad in de workshop FOOD! in Hilversum. Of misschien moeten we het hebben over prioriteiten.

Merk je je honger niet op, dan ben je misschien te druk met andere dingen. Ook daar kan het helpen om over prioriteiten te denken of te praten.

Gaat het bij punt twee al niet goed, dan komen mensen meestal bij ons in de training 'Herken je behoeftes'. Misschien is het gewoon een kwestie van leren welke behoeftes er zijn. Of moeten we kijken of je ooit honger kon voelen. Als je het nooit hebt gekund, is het namelijk geen oplossing om te gaan zitten wachten tot je honger krijgt. Dan kunnen we waarschijnlijk beter eerst een goed eetschema voor je bedenken en je daaraan laten wennen. Wie weet komt je hongergevoel dan alsnog.

Ben je sowieso niet gewend om dingen te voelen in je lichaam, dan kun je besluiten om dat vermogen te ontwikkelen. Dat levert een hoop op, want waarschijnlijk heb je tot nu toe weinig contact met je lichaam gehad. En mis je dus een deel van jezelf. Maar het zal ook een langzaam leerproces worden, dat je stapje voor stapje kunt (en moet) aanpakken. Er zijn mensen die gespecialiseerd zijn om je daarbij te begeleiden, bijvoorbeeld met haptonomie.

Oh ja, en waarom het zo belangrijk is om honger te kunnen voelen?

Hoe moet je anders weten wanneer je moet gaan eten? En hoe weet je dat je genoeg hebt en dat je kunt stoppen, als je nooit honger hebt gevoeld en dus ook geen verzadiging kunt opmerken?

www.wegmetdeweegschaal.nl