woensdag 31 augustus 2011

Doorslaan en eetbuien

Veel mensen die lijnen of gelijnd hebben, zullen het herkennen: een tijd lang goed bezig zijn en dan ineens doorslaan en (bijna) niet meer in het gareel kunnen komen. Er is niet een bepaalde oorzaak voor; je eerste moment van ‘losgaan’ kan door van alles komen. Maar een aantal veel voorkomende oorzaken zijn:
- Te weinig eten (of te weinig voedzame dingen eten), waardoor je lichaam op een gegeven moment ingrijpt en de schade in gaat halen. De overlevingsdrang van je lichaam is zo sterk dat je het niet kunt blijven winnen, hoeveel discipline je ook hebt. Op een gegeven moment geef je je over.
- Steeds denken in regels en verboden, waardoor je op een gegeven moment opstandig wordt of jezelf zielig gaat vinden en gewoon behoefte krijgt om je even niet meer aan de regels te houden.
- Iets in je omstandigheden waardoor je je discipline kwijtraakt om steeds gezonde keuzes te maken, bijvoorbeeld vermoeidheid of stress. Die twee dingen zorgen trouwens ook voor meer zin in eten, vooral in zoete dingen. Dat heeft met je hormoonsysteem te maken.

Als je je eenmaal een keer hebt uitgeleefd, heeft dat natuurlijk allerlei effecten op je. Misschien krijgt je lichaam ineens een hoop suiker binnen, waardoor je energiehuishouding en je hormoonsysteem in actie komen – en je waarschijnlijk zin krijgt in meer suiker. Of je denkt: “Nu is het verpest, dus ik kan net zo goed doorgaan met alles eten wat los en vast zit.”. Je kunt je bijvoorbeeld ook schuldig voelen of teleurgesteld zijn in jezelf, omdat je het weer niet hebt volgehouden. In de meeste gevallen is je zelfvertrouwen in ieder geval een stuk kleiner geworden. Geen goede basis om je dieet weer rustig op te pakken.

De beste manier om doorslaan, eetbuien en terugval te voorkomen is dus niet om in hetzelfde kringetje te blijven draaien: streng zijn tegen jezelf tot je het niet meer volhoudt en dan na een tijdje weer streng zijn (ook om jezelf te straffen voor de terugval) tot je het niet meer volhoudt… enzovoort. Wees eerlijk: je hebt al bewezen dat het niet werkt. Je lichaam raakt van slag en je vertrouwen neemt af.

Wat wel helpt: je dieetregime vervangen door een plan om in alle opzichten goed voor jezelf te zorgen. Kijk maar eens naar het lijstje met oorzaken. Die dingen vervallen als je alles krijgt wat je nodig hebt, zowel voor je lichaam als voor je geest. Oefenen in voor jezelf zorgen is misschien niet de snelste oplossing als je wilt afvallen, maar je gaat je wel in alle opzichten beter voelen en je lost de oorzaken van je overgewicht voorgoed op. Stel je eens voor wat een omslag dat zou geven!

maandag 22 augustus 2011

Uitstelgedrag

Mensen hebben allerlei redenen om iets uit te stellen, wat ze eigenlijk gewoon willen doen. Een belangrijke reden kan zijn dat je bang bent dat het niet lukt. Een voorbeeld: zo lang je niet begonnen bent met goed voor jezelf zorgen, is het logisch dat je niet afvalt. Maar als je wel begonnen bent en je valt niet meteen af, kan dat voor paniek zorgen. Dus lijkt niet beginnen soms veiliger.

Het is heel nuttig om bij uitstelgedrag na te gaan wat de reden is om nog niet aan de slag te gaan. Wil je dit echt doen? Of wil je het diep in je hart niet? En als je het wel wilt, denk je dan dat je het kunt? Als je aan dat laatste twijfelt, heb je misschien wel nieuwe informatie, nieuwe vaardigheden of ondersteuning nodig.

Blijf je lang in je uitstelgedrag hangen zonder het nader te bekijken, dan loop je de kans dat je zelfvertrouwen steeds kleiner wordt. Nu heb je niets veranderd en je hebt er ook nog het etiket 'uitsteller' bij gekregen. Daar zul je niet trots van worden. Van een kleine stap vooruit wel!

maandag 15 augustus 2011

Toch geen water drinken?

De afgelopen weken kwam ik een paar keer (nieuws)berichtjes tegen dat het advies om dagelijks water te drinken ter discussie gesteld was. Met andere woorden: 'je moet je maar niet te druk maken als je weinig water drinkt en misschien is het zelfs slecht voor je om veel water te drinken'.

Omdat niet alle berichten duidelijk geformuleerd waren (omdat 'er is iets geroepen maar er is geen nieuws' nu eenmaal geen nieuws is), probeer ik even de logica weer terug te brengen in het verhaal.

1. Als je meet hoeveel vocht wij gemiddeld kwijtraken op een dag (door plassen, zweten, uitademen) en hoeveel we binnenkrijgen (door vocht in voeding en in de lucht die we inademen), blijkt dat er 1,5 liter ontbreekt. Dat zou je dus moeten drinken op een dag om het evenwicht in stand te houden.
2. Er lijkt geen bewijs te zijn dat extra veel water drinken goed is en zoveel water kan je lichaam ook belasten. Behalve als het warm is of je veel zweet natuurlijk, dan verlies je namelijk ook meer water.
3. Er werd in de nieuwe berichten aangegeven dat de bedrijven die water verkopen je graag wijsmaken dat je flesjes water moet kopen en leegdrinken om gezond te blijven. In Nederland hebben we prima kraanwater, dus dat hoeft niet. Al die flesjes zijn nog slecht voor het milieu ook.
4. Vocht uit andere dranken telt ook mee voor je anderhalve liter, behalve alcoholische drank (omdat het afbreken van alcohol veel water vraagt). Van koffie en zwarte thee wordt ook wel gezegd dat het minder effectief is, maar het effect is zeker niet nul.
5. Een belangrijker argument om water te kiezen in plaats van fris, lightdrank, sap, koffie of thee zou kunnen zijn: als je lichaam dorst heeft, wil het water. Als je dat toch gaat wegklokken of gedachtenloos gaat opdrinken, waarom zou je er dan een smaakje bij moeten hebben? En misschien zelfs suikers of andere stofjes, waar je lichaam op dat moment niet om vraagt?
6. Ga je iets anders drinken dan water, dan kun je wel andere goede redenen hebben dan dorst. Misschien bevat je drankje voedingsstoffen die je graag wilt binnenkrijgen. Of je hebt zin in precies die smaak. Dan wel goed proeven he, slokje voor slokje! En stoppen als je genoeg hebt. ;-)
7. Water drinken als je honger hebt, is net zoiets als eten als je moe bent. Het vervult je echte behoefte niet en houdt je lichaam onrustig.

Een argument dat ook opduikt in de berichtgeving, is dat je 'gewoon' naar de behoeftes van je lichaam kunt luisteren en de aanbeveling van hoeveel je moet drinken, naast je neer kunt leggen. In beginsel vind ik dat een mooi uitgangspunt, want je lichaam kan vaak goed aangeven wat het nodig heeft. Dus zou je zeggen: drink als je dorst hebt.

MAAR! We zijn zoveel met ons hoofd bezig tegenwoordig, dat we vaak onze aandacht niet bij ons lichaam hebben. En als je iets voelt in je lichaam, is de vraag of je altijd weet te herkennen welke behoefte je nou voelt. Zo dronk ik in mijn tienertijd bijna nooit iets en ik voelde ook geen dorst. Ik had wel altijd hoofdpijn, maar dat verband zag ik niet. Wist ik veel. Toen ik regelmatig water ging drinken, was die hoofdpijn wel binnen de kortste keren weg!

Misschien is een goede richtlijn dus wel: als je veel aandacht hebt voor je lichaam en je behoeftes en ze goed weet te herkennen, ga dan gerust af op je dorstgevoel. Heb je dat niet, of twijfel je, mik dan op 1,5 liter water of kruidenthee per dag. Ander drinken meetellen mag ook, maar neem dat andere drinken alleen als het je wat extra's oplevert. En als je veel zweet of het is erg warm, neem dan wat extra.

donderdag 11 augustus 2011

De verkeerde tekst

Wie net begonnen is met een dieet en zich aan de regels heeft gehouden, gebruikt nogal eens zinnetjes als ´ik heb me netjes gedragen´ en ´ik ben sterk geweest´. Ik denk dat ze daarmee ook zeggen: 'zondigen is niet netjes' en 'snaaien of me tegoed doen aan lekker eten is zwak'.

Dit soort zinnen duiden op een gevecht met jezelf. In het begin win je dat meestal nog, omdat je nog niet zo lang bezig bent en nog genoeg kracht kunt opbrengen. Maar er gaat geheid een moment komen dat je je minder goed voelt en de kracht niet kunt opbrengen. Als je dan teleurgesteld raakt door je 'misser' of je zelfvertrouwen wordt minder, kan het zijn dat je helemaal terugvalt en je 'nette' gedrag niet meer weet terug te vinden.

Misschien is het daarom de moeite waard om andere zinnen te gaan gebruiken, zoals 'ik heb keuzes gemaakt die me rust geven' of 'ik heb goed voor mezelf gezorgd'? Dat zijn namelijk dingen die je altijd wilt blijven doen. Terwijl 'altijd maar netjes en sterk zijn' de meeste mensen een keer de keel uit gaat hangen. ;-)