vrijdag 23 juli 2010

Moet je nou vetarm eten of niet?

Jarenlang is het algemene idee geweest dat vet slecht is, vooral verzadigd vet. En dat je dat beter zo min mogelijk kunt eten. Je zou er hart- en vaatziekten van kunnen krijgen, of te dik van kunnen worden. De vraag is of vet echt zo slecht is. Het filmpje hieronder laat een andere visie zien.

Maar als vet zo slecht niet is, hoe kan het dan dat alle voorlichting zegt van wel? Misschien goed om drie dingen te bedenken als je voedingsvoorlichting krijgt:

1. Deskundigen kunnen alleen vertellen wat ze tot nu toe hebben onderzocht en geconcludeerd. We weten niet alles. Inzichten veranderen.
(Een hoog cholesterolniveau in je bloed veroorzaakt hart- en vaatziekten. Je moet dus geen cholesterol eten, bijvoorbeeld uit eieren. Nee wacht, het is niet de cholesterol uit het eten dat je bloedcholesterol verhoogt, het zijn verzadigde vetten. Eieren mogen weer, maar pas op met vlees, kaas en volle melk. Of, bij nader inzien, het zou ook aan suikers kunnen liggen, want die verstoren je hormoonhuishouding en beschadigen je bloedvaten. Nou ja, je hoort nog van ons.)

2. Als er een 'algemene richtlijn' moet worden gemaakt voor een land, moeten heel veel mensen het eens worden. Meestal zijn niet alle meningen op één lijn te krijgen. Dan wordt de richting gekozen die het beste lijkt. Ook als niet alle feiten in het verhaal passen.
(Okee, dus als de meeste deskundigen zeggen dat verzadigd vet de boosdoener is, moeten we daar maar een advies op baseren. Alleen kunnen we niet zeggen dat mensen geen vlees en melk moeten nemen, want dan gaan er hele bedrijfstakken kapot en die zijn tegen deze boodschap. Dus laten we gewoon zeggen: vermijd verzadigd vet en koop plantaardige olie en light producten. Verzadigd vet koop je toch niet los, dus niemand kan bezwaar hebben tegen die boodschap. En suiker is natuurlijk ook erg slecht, maar dat koop je wel los. Dat leggen we nog even opzij om de suikerindustrie niet boos te maken.)

3. Als je voorlichting gaat geven, moet je de boodschap zo simpel mogelijk maken. Een ingewikkelde, uitgebreide boodschap heeft geen zin. Mensen willen zo lang niet naar je luisteren en als ze het wel doen, begrijpen ze je niet.
(Goed, dus we willen mensen uitleggen dat er in eten energie zit. En dat als je meer energie binnenkrijgt dan je verbruikt, je dikker wordt. Hoeveel energie je verbruikt, hangt af van heel veel dingen. Je stofwisseling wordt bepaald door je genen, hoe regelmatig je eet, wat je eet, of je dagelijks beweegt en hoeveel, of je genoeg water drinkt, hoeveel je slaapt en rust en nog wat dingen. Maar dat krijgen we niet uitgelegd. En dat je bij eten niet alleen om energie gaat, maar ook om voedingswaarde, is weer een verhaal apart. Laten we gewoon een campagne maken waarin we zeggen dat mannen moeten stoppen bij 2.500 calorieen en vrouwen bij 2.000. Iets met een alarmbel die dan afgaat, zodat je weet dat je die dag niet meer moet eten.)

Wat nu? Wat moet je eten en wat niet?

Ik wil niet in de val trappen van de versimpelde voorlichting. Een advies dat ik wel kan geven om je op weg te helpen: wees niet bang voor bepaalde ingredienten van je eten. Keer het om:

Wat zou ik het beste kunnen eten als ik mijn lichaam wil geven wat het nodig heeft, niet meer en niet minder?

woensdag 21 juli 2010

Evenveel calorieen eten - met een ander effect

Gisteren las ik over een nieuw onderzoek dat biologen in Amerika hebben gedaan. Het levert goed nieuws op voor iedereen die wil afvallen, maar het moeilijk vindt om minder te eten.

De onderzoekers hebben twee kleine groepen mensen ongeveer hetzelfde laten eten.
'Hetzelfde' wil zeggen: in beide gevallen brood met kaas. De hoeveelheid calorieen in de maaltijd was hetzelfde en de verdeling van eiwitten (15-20%), koolhydraten (40-50%) en vetten (33-39%) was ook hetzelfde.

Maar ik zei 'ongeveer'. Er was namelijk één ding anders: het ene groepje kreeg een vrij onbewerkte vorm van brood met kaas. Dat was volkorenbrood met 'echte' kaas (cheddar). Het andere groepje kreeg een bewerkte versie: wit brood met wat ze in de VS 'processed cheese' noemen. Daarbij worden verschillende soorten kaas gemengd, vaak met andere losse componenten van melk er doorheen en/of emulgatoren, extra zout of kleurstof.

De onderzoekers waren benieuwd of de mate waarin eten bewerkt was, een effect zou hebben op de hoeveelheid energie die het lichaam nodig zou hebben om het eten te verteren. Ze waren erachter gekomen dat daar nog maar erg weinig onderzoek naar gedaan was.

Wat kwam er naar voren?
* De proefpersonen gaven aan dat ze evenveel verzadiging voelden na het eten, of ze nu de onbewerkte of de bewerkte maaltijd hadden gegeten.
* De hoeveelheid energie die het lichaam van de proefpersonen met onbewerkt eten verbruikte bij het verwerken van het voedsel was bijna twee keer zo groot als de hoeveelheid bij de mensen die bewerkt voedsel aten.

Moet je je voorstellen: het lichaam van de proefpersonen die een bewerkte versie van brood met kaas aten, verbruikte 10% van de calorieen van het brood met kaas in de verteringsprocessen in de uren na het eten. Bij de mensen die een 'onbewerkte' versie van brood met kaas aten, was dat 19%.

En de hoeveelheid calorieen, vetten en koolhydraten in beide maaltijden was hetzelfde!

Dit is best logisch, omdat je lichaam bij onbewerkt eten hard moet werken voor de vertering. Bij eten dat al 'voorverteerd' is in de fabriek, hoeft het nog maar de helft van het werk te doen.

In de workshop FOOD! leggen we naast dit punt nog twee andere redenen uit om onbewerkt eten te kiezen:
1. Je lichaam heeft de voeding uit dat echte eten nodig.
2. Als je werkelijk gaat proeven, smaakt 'echt' eten veel beter.

De onderzoekers merken terecht op dat dit onderwerp aandacht verdient, omdat Amerikanen steeds dikker zijn geworden sinds ze meer en meer bewerkt voedsel eten. En Amerikanen zijn niet het enige volk waar dat voor geldt...

Voor iedereen die wil afvallen zonder honger of jojo-effect, is dit nieuwe onderzoek geweldig nieuws: als je evenveel blijft eten, maar kiest voor onbewerkt eten, gaat je lichaam meer verbranden!
(En het levert nog meer gezondheid en meer genieten op ook...)

Ik zou zeggen: geniet ervan!

De informatie over het onderzoek vind je hier.

dinsdag 20 juli 2010

Kijk de kunst af!

Onze kat werd net wakker na een lekker tukje van een paar uur. Ze stond op, ging voor mijn beelscherm zitten tot ik haar lang genoeg geaaid had. Toen wandelde ze weg naar haar bakjes met brokjes en water. En daarna ging ze in de tuin spelen. Tot ze het tijd vond om weer languit te gaan liggen.

De mensen die Weg met de Weegschaal hebben gelezen, weten misschien nog dat het lichaam vijf basisbehoeftes heeft: zuurstof, water, voedsel, slaap en aanraking.

En wij maar denken dat mensen slimmer zijn dan katten. :-)

maandag 19 juli 2010

Mag ik.... ?

De meeste mensen weten wel dat ik geen eten verbied. Van mij mag je kaas eten, chocomel met slagroom drinken, boter op je brood smeren...
Dat kan behoorlijk eng zijn als je gewend bent dat je een dieet krijgt waarbij er van alles niet mag. Met zo'n dieet kun je gewoon proberen om de instructies te volgen. Lukt dat, dan heb je het gevoel dat je goed bezig bent. Lukt het niet, dan kun je op zoek naar andere instructies, die wél werken. :-)

Ik krijg dus regelmatig de vraag: "Maar eh... mag ik dan wel... (ontbijtkoek, tzatziki, volle melk, cola light, etc.) nemen?"

Dat vind ik niet erg, want ik begrijp hoe groot de stap is van regels volgen naar goed voor jezelf zorgen. Voor de liefhebbers leg ik nog eens uit waarom ik nooit dingen verbied.

De meest eenvoudige reden: ik wil je niet op dieet zetten, want niemand houdt een dieet voor de rest van zijn leven vol. En bij alle goede voornemens geldt: als je nu al weet dat je ze niet kunt volhouden, kun je er net zo goed niet aan beginnen. Je lichaam zal na het stoppen (met weinig eten, met vetarm eten, met leven zonder snoep, met sporten) gewoon weer teruggaan naar de oude situatie. Al je werk voor niets!

Wat ik belangrijk vind, is dat je leert om goed voor jezelf te zorgen. Dat is namelijk WEL prettig om de rest van je leven te doen! Dus de vraag aan jou is: als je honger hebt, wil je jezelf dan... (ontbijtkoek, tzatziki, volle melk, cola light, etc.) geven? Of kies je liever iets anders?

Misschien is wat hulp bij die beslissing prettig.

Honger is het signaal van je lichaam dat het behoefte heeft aan voedingsstoffen. Je kunt jezelf dan met twee dingen een plezier doen:
1. Eet iets met voedingsstoffen erin (simpelste ezelsbruggetje: hoe minder er met je eten gebeurd is nadat het geoogst of geslacht is, des te meer voeding zit er nog in).
2. Eet tot je je verzadigd voelt en stop dan.

Het boek Weg met de Weegschaal legt dit verder uit. En voor de mensen die graag willen stoppen met het eeuwige lijnen, maar het gevoel hebben dat ze dan zonder zwembandjes in het diepe worden gegooid, heb ik met mijn collega's 'zwembandjes' gemaakt. :-)

Succes!

maandag 12 juli 2010

Biologisch eten heeft geen zin - de fosfor raakt op.

Ik had al eens eerder dingen gelezen over een dreigend tekort aan fosfor. En nu net las ik een lang, maar wel interessant verhaal van Wouter de Heij op Foodlog.nl. Ik vat zijn verhaal samen.

Wouter is procestechnoloog en heeft veel verstand van scheikunde. Hij legt uit dat er voor zover wij weten negen atomen (basiselementen in de natuur) zijn, die wij nodig hebben om te leven: zuurstof, waterstof, koolstof, fosfor, stikstof, kalium, zwavel, magnesium en calcium.

Omdat het basiselementen zijn, verdwijnen ze niet. Maar het kan wel zijn dat de voorraad van bepaalde atomen zich verplaatst. Zo kan er op bepaalde plaatsen een tekort ontstaan. Of alle atomen van een bepaalde soort kunnen langzaam terecht komen op een plaats waar wij er niet meer bij kunnen. Dan ontstaat er een probleem, want ons lichaam kan niet meer samengesteld worden. En veel andere onderdelen van de natuur ook niet meer.

Dit laatste is aan de hand met fosfor. Wij krijgen elke dag fosfor binnen. Een groot deel van die fosfor komt in ons lichaam omdat wij planten eten die met kunstmest zijn gevoed. En dieren die planten hebben gegeten die met kunstmest zijn gevoed. De fosfor in de kunstmest komt uit mijnen, die we aan het leegmaken zijn.

Een biologische teler of fokker vermijdt het gebruik van kunstmest. De fosfor die de biologische geteelde planten nodig hebben, halen ze uit de grond. Maar dan moet er wel voldoende fosfor in de grond zitten! Dat kan alleen als er een kringloop is, waarbij alle fosfor die door de planten uit de grond gehaald wordt, uiteindelijk ook weer terugkomt in de bodem. En dat gebeurt niet, legt Wouter de Heij uit, want wij eten het eten op. Als we vervolgens een groot deel van de fosfor weer uitplassen en uitpoepen, spoelen we hem netjes door het toilet en belandt hij uiteindelijk in de zee. Daar kunnen wij er niet meer bij.

Wouter de Heij zegt dus terecht: als iedereen biologisch gaat eten, redden we daar niet de wereld mee. Tenminste niet als we onze uitwerpselen naar de zee blijven spoelen. Die moeten we als mest gaan gebruiken om de fosforkringloop te sluiten. Anders is de fosfor over 60 tot 130 jaar op. Klaar, uit met de mensheid.


Ik zet mijn handtekening onder elke realistische mogelijkheid om een verstoorde kringloop te herstellen. Bij deze dus!
Maar ik wil er wel aan toevoegen dat het wel degelijk zin heeft om eten te kiezen dat op een verantwoorde manier is gekweekt of gefokt. Want het gaat niet alleen om het sluiten van een kringloop voor de toekomst. Het gaat er ook om dat je lichaam nu, op dit moment, zoveel mogelijk de stoffen binnenkrijgt die het nodig heeft. En dat zijn niet alleen de ingredienten van kunstmest (vooral stikstof, fosfor en kalium), maar alle stofjes die in de bodem zitten.
En er zijn nog een heleboel andere argumenten om biologisch eten te kiezen.

Voor iedereen die zijn lichaam en de wereld een plezier willen doen, zijn er dus allerlei tips, bijvoorbeeld:
* Eet volwaardige voeding, die op een rijke grond gegroeid heeft zonder kunstmest of bestrijdingsmiddelen.
* Koop geen overtollig eten of andere spullen die je niet echt nodig hebt, zodat je meer geld overhoudt om goede producten te kopen.
* Steun initiatieven om kringlopen te sluiten en stoffen te hergebruiken.
* En vergeet intussen niet van het leven te genieten. :-)

De uitgebreide uitleg van Wouter de Heij vind je hier.

zaterdag 10 juli 2010

Je bloeddruk op peil houden

Ik kreeg net een vraag van iemand die ineens 'sterretjes zag' en toen ontdekte dat haar bloeddruk lager was dan normaal. Ze vroeg zich af of dat te maken kon hebben met een tekort aan vocht. Een slimme gedachte bij dit warme weer! Voor de liefhebbers zet ik hier ook een stukje over hoge en lage bloeddruk.

Je bloeddruk is letterlijk de druk die je bloed geeft op je aders. Als je aders stug worden en niet goed meerekken, wordt de bloeddruk die je meet dus hoger. Vandaar dat ´aderverkalking´ een hogere bloeddruk geeft. Het is overigens geen kalk die in je aders wordt afgezet in de loop van de jaren, maar eerder vetachtige stof. Hij ziet er wel heel kalkachtig uit, als je zo'n ader openmaakt.

Die vetachtige stoffen kunnen aan de wanden van je aders blijven hangen, als die wanden beschadigd raken (dus minder glad worden). Of als er veel ven die vetachtige stoffen in je bloed rondzwerven. Of allebei. Deze problemen kun je verminderen of voorkomen door... je raadt het al: voedzaam eten, stoppen met eten als je genoeg hebt, dagelijks bewegen en voldoende ontspannen. En die dingen zijn extra belangrijk als je problemen met hart- en bloedvaten of diabetes in de familie hebt.

Nu naar de lage bloeddruk. Als je minder liters bloed in je aders hebt, wordt je bloeddruk lager. Veel vocht verliezen kan dus zeker een rol spelen. Het is nu erg warm, dus heb je waarschijnlijk per dag meer nodig dan de 1,5 liter water die je normaal al nodig hebt. Je kunt ook extra mineralen uitzweten, dus je helpt je zelf door drie of vier keer per dag een goede maaltijd te eten met veel verschillende voedingsstoffen erin. Er zijn in deze tijd van het jaar gelukkig allerlei groenten en fruit te krijgen!

Je bloeddruk wordt (zoals bijna alles in je lichaam) geregeld door hormonen. Stress en spanning hebben daar veel invloed op. Naast voldoende voedzaam eten, water en slaap heb je dus ook ontspanning nodig. Mensen met te weinig ontspanning kunnen een te hoge of een te lage bloeddruk krijgen, net waar ze gevoelig voor zijn.

Feitelijk raad ik je dus aan om alle dingen te doen die toch al goed voor je zijn. Misschien een open deur, maar hoe meer redenen je hebt om goed voor jezelf te zorgen, hoe groter je motivatie. Toch?

vrijdag 2 juli 2010

Teleurstellingen vermijden

De meeste mensen houden niet van teleurstellingen. En al helemaal niet als anderen zien dat je teleurgesteld wordt, want dat is een vorm van falen. Je krijgt niet wat je wilt, dus dat zou wel eens kunnen betekenen dat je als mens tekortschiet!

Teleurgesteld worden en falen doen pijn. Dus wat is een logische reactie als je teleurgesteld wordt? Je wensen, je hoop en je verwachtingen verder wegstoppen. Dat kun je bijvoorbeeld doen door
* een onverschillige houding te kiezen
* je vooral bezig te gaan houden met de wensen van anderen
* alles te relativeren of tot op het bot te analyseren, zodat het nog maar weinig met gevoelens te maken heeft
* bij alles wat je zou willen of leuk zou vinden, meteen erbij denken of zeggen: maar de kans is natuurlijk groot dat dat niet kan

Een paar voorbeelden: een voetballiefhebber die zegt dat Nederland vast niet gaat winnen van Brazilie. Iemand die een nieuw dieet kiest, maar het aan niemand vertelt en er van tevoren vanuit gaat dat het waarschijnlijk toch weer niet lukt om af te vallen. Iemand die solliciteert op een baan die hij geweldig vindt en aan zijn vrienden vertelt dat er voor dit soort functies altijd veel goede kandidaten zijn, dus dat de kans klein is dat hij het wordt.

Maarrrr... als je dit teveel gaat doen, gebeurt er iets wat je vast niet wilt: je verliest je plezier in dingen. Of je gaat nooit meer voor de volle honderd procent ergens voor. Of je laat kansen aan je voorbij gaan. Of alledrie. Je kunt hierdoor je motivatie verliezen of het gevoel krijgen dat je niet meer goed weet wie je bent. En je contact met andere mensen wordt minder hecht, omdat ze niet mogen zien wat jij wilt en wat jij voelt.

Iedereen die de neiging heeft om teleurstellingen en falen te vermijden, wens ik dus de moed toe om er gewoon voor te gaan als je iets echt graag wilt. Als je iets onmogelijks wilt, moet je dat een keer onder ogen zien. Maar als het iets is wat bij jou en je leven past, is het je moeite waard. Als je teleurgesteld wordt, zul je verdrietig zijn of boos of bang. Maar dat zul je overleven. En dan kijk je daarna gewoon opnieuw wat je wilt en of je je daarvoor in wilt zetten.